15 Σεπ 2009

Το φαγητό στην Τουρκία (μέρος 1ο)

Φαγητά στη "βιτρίνα" μαγειρείου - κι από πάνω γλυκάκια για το επιδόρπιο!

Επιτέλους, η υπερπαραγωγή που όλοι περιμένατε: το φαγητό στην Τουρκία! Ή, μάλλον, όσα ξέρω εγώ για το φαγητό στην Τουρκία. Σημειώνω εξαρχής ότι δεν είμαι ειδήμονας στο φαγητό. Υπάρχουν ένα σωρό βιβλία για την τουρκική και την οθωμανική κουζίνα που σίγουρα εξηγούν τα πάντα πολύ καλύτερα από μένα. Αυτά που θα γράψω είναι περισσότερο η εμπειρία μου σχετικά με το τι και πώς τρώγεται (και πίνεται) στην Τουρκία. Επίσης, αυτά που γράφω αφορούν κυρίως την Κων/πολη και τις άλλες μεγάλες πόλεις.


Κατάρχας: πότε και πού τρώει κάποιος στην Τουρκία;

Οι Τούρκοι στις συνήθειες του φαγητού είναι μάλλον πιο Ευρωπαίοι από τους Έλληνες: το μεσημέρι όλοι οι εργαζόμενοι κάνουν διάλειμμα για φαγητό, και μάλιστα αρκετά νωρίς για τα ελληνικά δεδομένα, γύρω στις 12 με 1 ∙ το βράδυ, τρώνε με το που γυρίζουν από τη δουλειά τους, δηλαδή κατά τις 7-8. Τα ωράρια βέβαια αλλάζουν την περίοδο της νηστείας (βλ. εδώ για τη νηστεία), για όσους νηστεύουν. Οι περισσότεροι Τούρκοι είναι γενικά υπέρ του σπιτικού φαγητού (από συνήθεια μάλλον, αλλά και για λόγους οικονομίας και ποιότητας). Όταν όμως δεν μπορούν να φάνε στο σπίτι τους (π.χ. οι εργαζόμενοι το μεσημέρι), είτε παραγγέλνουν κάτι απέξω (κεμπάπ, φαστ-φουντ ή και κάτι μαγειρευτό από εστιατόριο), είτε τρώνε σε εγκαταστάσεις που προσφέρει ο χώρος εργασίας τους (ορισμένες μεγάλες επιχειρήσεις έχουν εστιατόρια, στα πανεπιστήμια εκτός από τις λέσχες για τους φοιτητές υπάρχουν συνήθως και ξεχωριστά εστιατόρια για το διδακτικό και διοικητικό προσωπικό) ή σε εστιατόρια.


Τα εστιατόρια θα μπορούσαν κι αυτά να χωριστούν σε διάφορες κατηγορίες.

Υπάρχουν καταρχάς αυτά που θα λέγαμε μαγειρεία (esnaf lokantası στα τουρκικά, που σημαίνει «εστιατόριο για το σινάφι», δηλαδή για τους εργαζόμενους), που είναι ανοιχτά το μεσημέρι κι ως τις 8-9 το βράδυ. Αυτά προσφέρουν συνήθως μαγειρευτά φαγητά και ενδεχομένως μερικά μεζεδάκια και συνήθως δεν έχουν αλκoόλ (δεν έχω δει αλκoόλ σε κανένα τέτοιου τύπου εστιάτοριο). Υπάρχουν επίσης τα κεμπαπτσίδικα, ανοιχτά σχεδόν όλες τις ώρες, που σερβίρουν όλων των ειδών τα κεμπάπ, γύρο και άλλα ψητά. Ούτε αυτά σερβίρουν αλκoόλ. Υπάρχουν επίσης τα «εστιατόρια με ποτό» (içkili lokanta), που είναι τα μέρη όπου βγαίνεις συνήθως αν θέλεις να πας για φαγητό το βράδυ. Εδώ σερβίρεται αλκoόλ, κι από φαγητό το καθένα σερβίρει ό,τι θέλει: υπάρχουν μερικά με οθωμανική κουζίνα (τα περισσότερα απ’αυτά είναι αρκετά τουριστικά), υπάρχουν άλλα που έχουν κυρίως κεμπάπ (ποιότητας όμως, όχι σαν αυτά των κεμπαπτσίδικων, που μπορεί να είναι και χάλια!), άλλα με ψάρι, και πολλά βέβαια με ευρωπαϊκή κουζίνα ή μ'ένα μίγμα τουρκικής και ευρωπαϊκής κουζίνας και στις μεγάλες πόλεις και με πιο εξωτικές γεύσεις (κινέζικα, σούσι κλπ.). Φαγητό μπορεί να φάει κανείς και σε πολλά από τα καφέ, στις μεγάλες πόλεις τουλάχιστον.

Υπάρχουν επίσης και τα φαστ-φουντ (χάμπουργκερ, πιτσαρίες...), και ντόπια και οι γνωστές αλυσίδες που υπάρχουν σε όλο τον κόσμο. Και τα γυρατζίδα και τα σαντουϊτσάδικα ανήκουν σ’αυτή την κατηγορία του «γρήγορου». Άλλα μέρη που πουλάνε φαγητό στο χέρι είναι διαφόρων ειδών καντίνες (büfe), μαγαζιά που πουλάνε κοκορέτσι (kokoreç) μέσα σε σάντουϊτς (το τουρκικό κοκορέτσι διαφέρει αρκετά από το ελληνικό: γίνεται μόνο από έντερα κι όχι εντόσθια και καρυκεύεται με πολλά μπαχαρικά) ή και μικροπωλητές στον δρόμο που πουλάνε από γεμιστά μύδια μέχρι κουλούρια (τα γνωστά σημίτια με το σουσάμι).


Πού είναι ασφαλές να φάω;

Χμμ... Πώς λέμε «μην κάνεις τίποτα που δεν θα έκανα εγώ;» Αυτό ακριβώς! Σε γενικές γραμμές είναι ασφαλές να φας οπουδήποτε στην Τουρκία, από καλό εστιατόριο ως τα εστιατόρια πάνω στις εθνικές οδούς (έχω φάει κι εγώ που είμαι αρκετά ευαίσθητη και δεν έπαθα απολύτως τίποτα) ή και στον δρόμο. Απλώς, αποφεύγουμε ό,τι θα αποφεύγαμε και οπουδήποτε αλλού: μέρη που μας φαίνονται (πολύ) βρώμικα, κρέας που δεν είναι καλά ψημένο (ε, οκ, αυτό δεν το αποφεύγουμε παντού – στη Γαλλία επιβάλλεται κιόλας!) κ.ο.κ.. Επίσης, αρκετοί τιτίζ (=σχολαστικοί) Τούρκοι αποφεύγουν να τρώνε κεμπάπ όπου νά’ναι, με την αιτιολογία ότι ο κιμάς ίσως να μην είναι καλής ποιότητας. Η εμπειρία μου λέει ότι δεν παθαίνεις τίποτα, αλλά η διαφορά στην ποιότητα είναι σαφώς αισθητή: σ’ένα καλό κεμπαπτσίδικο το φαγητό είναι πολύ καλύτερο! Γενικά έχω την εντύπωση ότι πρόβλημα στην Τουρκία προκαλεί περισσότερο η αλλαγή στη διατροφή (π.χ. για κάποιον που δεν έχει συνηθίσει τα καυτερά και ξαφνικά διαλεγεί τα πιο καυτερά πιάτα), παρά η κακή ποιότητα του φαγητού.

12 σχόλια:

dytistonniptiron είπε...

Για τα πατσατζίδικα δεν έγραψες! :)

cynical είπε...

Καλημερα Κ2,

μου ανοιξες την ορεξη! Οπου κι αν πηγα στην Τουρκια δεν ειχα κανενα προβλημα με το φαγητο. Απεφευγα τους πλανοδιους και τα μαγαζια που θα απεφευγα και στην ελλαδα. Μου εκανε ομως εντυπωση πως αγοραζε ο κοσμος απο τους πλανοδιους φρεσκα μυδια και μαλιστα νταλα καλοκαιρι.

krotkaya είπε...

λάθος που ήρθα να διαβάσω αυτό το ποστ μεσημεριάτικα. Μεγάλο λάθος.
Πάω για λαντς μπρέηκ!

k2 είπε...

@ Δύτη,
πατσατζίδικα;; δεν ξέρω πατσατζίδικα στην Τουρκία, αλλά ίσως και να φταίω εγώ, καθότι πατσά δεν τρώω γενικά.

@ cynical,
να σου πω εμένα έχει τύχει να με πειράξει φαγητό στην Τουρκία, αλλά ήταν πριν πάω να εγκατασταθώ και υποθέτω ότι έφταιγε απλώς ότι δεν ήμουν συνηθισμένη σε ορισμένα πράγματα. πάντως ναι, πολύς κόσμος παίρνει μύδια από τον δρόμο ή και "εκμέκ-μπαλίκ", δηλαδή ψάρι σε σάντουιτς... σε κάτι τέτοια είναι λιγάκι ριψοκίνδυνοι οι Τούρκοι! :)

@ Κρότκαγια,
δεν έχει κανένα καλό εστιατόριο spécialités turques στας Βρυξέλλας; :)

Τουρνέ στα νησιά είπε...

είσαι μεγάλο κάθαρμα!
Τώρα με αναγκάζεις να παραγγείλω βραδιάτικα κεμπάπια!

Υ.γ το ότι θα υπάρξει και 2ο μέρος με γεμίζει ελπίδες ότι θα περιέχει και συνταγές!

k2 είπε...

@ Τουρνέ,
έχει κεμπάπια στην ελληνική νήσο όπου διαμένεις;; το ξέρει το ΛΑΟΣ;;
συνταγές;; μαγειρεύεις; το ξέρει η μάνα σου; :)
Και τι πειράζει που θα φας; φοβούνται βρε οι άντρες μην παχύνουν; "Ο άντρας πρέπει να έχει εκτόπισμα" (μεγάλα λόγια μεγάλων γυναικών)
Άντε, καλή όρεξη!

dytistonniptiron είπε...

Βεβαίως και έχει πατσατζήδικα, και μάλιστα διαφόρων επιπέδων, από χάι-κλας μέχρι ό,τι θες. Ανοίγουν αργά τη νύχτα, για τους ξενύχτηδες, και το χαρακτηριστικό τους είναι το συνοδευτικό: κεφαλάκι αρνίσιο (καθαρισμένο!) ή κοκορέτσι.
Θυμάμαι κι εγώ που έτρωγα μύδια (με τις δωδεκάδες) από το δρόμο, και από τότε σταμάτησα να σκέφτομαι τι τρώω. Έτσι και συνηθίσει το στομάχι, απλά τρως ό,τι και όλοι οι άλλοι! :)

kangerlussuaq είπε...

Μα καλά k2 μου, δε θυμάσαι τα παρακμιακά "İşkembe Salonu";

Να προσθέσω ότι στην Τουρκία υπάρχει ακόμα και αλυσίδα "κοκορετσάδικων", η γνωστή Şampiyon Kokoreç.

k2 είπε...

@ δύτη, kangerlussuaq,
καλά ντε, μη βαράτε! :) ναι, κατάλαβα τι μου λέτε τώρα. απλώς όπως προείπα πατσά δεν τρώω κι ως γνωστόν, από πίτα που δεν τρως...

chezmondouble είπε...

ωραια ακουγεται το εστιατοριο "για το σιναφι" ... Το β μερος τι θα ειναι ?"τουρκιας εδεσματα?
να αφησω χωρο?

Τουρνέ στα νησιά είπε...

Ναι βρε μαγειρεύω (η ικανότητα μου στο συγκεκριμένο πεδίο είναι μυθικών διαστάσεων) μιας και είμαι 15 χρόνια, περίπου, μακριά απο την μανούλα!
Το φαγητό είναι ένα από τα πολλά πράγματα που μας συνδέει με τους γείτονες και αν δεν μπορεί να το καταλάβει το ΛΆΟΣ τι να κάνουμε δεν φταίω εγώ που είναι ηλίθιοι (χρησιμοποιώ επιεική ορολογία γιατί δεν βρίζω σε ξένα βλοκ)
Άσε βρε Κ2 (είδες δεν σε έχω ξαναπεί κοπελιά) δεν μου κάνουν τα παντελόνια ,μόνο τα κασκόλ και οι κάλτσες μου κάνουν από τα περσινά ρούχα!

k2 είπε...

@ chezmondouble,
χμ... κοντά είσαι για το β' μέρος!

@ τουρνέ,
ένα αστείο κάναμε βρε για το "κοπελιά"... :) απλώς γενικά μου τη δίνουν τα "κοπελιά", "κούκλα μου" κλπ. αλλά σε φίλους τα επιτρέπω! :)
χαχαχα! μόνο τα κασκόλ κι οι κάλτσες! δυστυχώς εγώ μόνο ποστ που ανοίγουν την όρεξη διαθέτω πάντως - από δίαιτες δεν ξέρω... α, κι αφού μαγειρεύεις, να σου δώσω μια συνταγή για χουνκιάρ μπεγεντί να μου στείλεις κι εμένα ταπεράκι; γιατί εγώ χάλια το έκανα μία φόρα που δοκίμασα...