16 Δεκ 2009

Τέχνες και καλλιτέχνες

Χάρτης του Βερολίνου - γιατί άραγε;;

Παίρνοντας αφορμή από το προηγούμενο ποστ του έτερου κουπεπκιού, ας πω κι εγώ δυο λόγια... Αυτά που θα πω δεν έχουν να κάνουν και τόσο πολύ με τον κινηματογραφό, αλλά αφορμή στάθηκε η αναφορά στον Αγγελόπουλο και την προτίμησή μου σ'αυτόν.

Για να πω την αλήθεια, δεν έχω δει και πολύ Αγγελόπουλο. Έχω δει το «Βλέμμα του Οδυσσέα» και το «Μια αιωνιότητα και μια μέρα» και, ναι, μου άρεσαν. Α, κι όλο λέω να δω τα παλιότερά του γιατί πολύ μου κεντρίζουν το ενδιαφέρον. «Το λιβάδι που δακρύζει» δεν πήγα να το δω, γιατί δεν μου έκανε κέφι απ'αυτά που είχα ακούσει.

Σ'ένα σημείο όμως συμφωνούμε με το άλλο κουπέπι. Υπάρχει κάτι που μου τη δίνει πια στον Αγγελόπουλο, όπως και σ'άλλους καλλιτέχνες τους οποίους κατά τα άλλα εκτιμώ και θεωρώ σημαντικούς: όλο αυτό το υπερφίαλο ότι έχουν κάνει κάτι φοβερό και τρομερό και η μανία τους τα τελευταία χρόνια ιδίως να λύσουν όλο το πρόβλημα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, της «ελληνικότητας» κλπ.

Ναι, δεν λέω, έκαναν πολύ σημαντικά πράγματα. Πολύ σημαντικό κίνημα ο Νέος Ελληνικός Κινηματρογράφος στις δεκαετίες του ’60 και του ’70. Χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι και ο Παλιός Ελληνικός Κινηματογράφος (ας του δώσουμε κι αυτού μια ετικέτα) είναι όλος για πέταμα. Δεν λέω, υπάρχουν ένα σωρό χαζοκωμωδίες με τη Βουγιουκλάκη, αλλά υπάρχουν και αξιόλογα πράγματα. Α, κι υπάρχουν κι άλλα που δεν ξέρω πού πρέπει να τα κατατάξουμε: ο Αλέκος Αλεξανδράκης, για παράδειγμα, που και ήταν ζαν πρεμιέ (και δικαίως!) αλλά σκηνοθέτησε και την εξαιρετική «Συνοικία το όνειρο», πού πρέπει να μπει;

Επίσης, δεν αντέχω όλη αυτή τη μανία διαφόρων καλλιτέχνων να μας λύσουν όλο το «πρόβλημα της Ελλάδας», το ζήτημα της «ταυτότητάς» μας κι άλλα τέτοια μεγαλεπίβολα. Και προσπαθούν να το κάνουν μπλέκοντας όλη αυτή την αναζήτηση «ελληνικότητας» (πολύ ωραία για τη γενιά του ’30, όχι για εμάς, συγγνώμη), τη νεο-ορθοδοξία που τους βάρεσε κατακέφαλα από το ’80 και μετά και διάφορα ιδεολογήματα της δεκάρας για «πνευματικότητα» και «Ανατολή» και «Δύση». Κι εδώ, θα το καταλάβατε ίσως, αναφέρομαι πιο πολύ στον Διονύση Σαββόπουλο.

Μ’αρέσουν πάρα πολύ τα παλιά τραγούδια του Σαββόπουλου. Με συγκινούν βαθιά και θεωρώ ότι εξέφρασαν πάρα πολύ καλά μια ολόκληρη γενιά. Θεωρώ επίσης ότι και μουσικά έκανε σπουδαία πράγματα. Δεν είμαι ειδική στη μουσική, αλλά είναι εμφανές ότι έχει χρησιμοποιήσει, πολύ πετυχημένα κατά τη γνώμη μου, περίπου τα πάντα: ροκ (φυσικά), τζαζ (η «Έλσα»), παραδοσιακούς ήχους («Μαύρη Θάλασσα»). Αλλά από τα «Τραπεζάκια έξω» (τα ακούω μόνο και μόνο γιατί μου θυμίζουν την παιδική μου ηλικία) και μετά... ένα δράμα! Κι ας μη σχολιάσω το τι λέει κατά καιρούς...

Για μένα πάντως είναι σημαντικός κι αυτό δεν αλλάζει. Αλλά θα ήταν ακόμα πιο σημαντικός αν ήξερε πότε να σιωπήσει. Κάποτε εξέφρασε τη γενιά του. Τώρα τι εκφράζει; Γίνεται αυτές τις μέρες (και για ολόκληρο μήνα) μια ολόκληρη σειρά εκδηλώσεων γύρω απ’αυτόν και τη δεκαετία του ’60. Που είναι ένα συνοθύλευμα. Μέχρι και τον Νίκο Κουρκούλη είδα στο πρόγραμμα... (να σας πω την αλήθεια αυτό το λέω με κάθε επιφύλαξη: είδα το όνομα Νίκος Κουρκούλης αλλά μήπως δεν είναι αυτός που νομίζω; Τόση εντύπωση μου κάνει που δεν μπορώ να το πιστέψω). Και που το μόνο που προάγει όλη αυτή η φιέστα είναι (εκτός από τον ίδιο τον Σαββόπουλο) μια ωραιοποίηση, μια νοσταλγία για τα τόσο τρομερά πράγματα που έγιναν στη δεκαετία του ’60... Μάλιστα... και τι μας έμεινε; Πότε θα κάνουμε μια κριτική αποτίμηση;

Απλώς κάτι τέτοιοι καλλιτέχνες, όπως ο Σαββόπουλος, ή ο Νταλάρας, ή ο Αγγελόπουλος, ή ο Θεοδωράκης έχουν γίνει πια τοτέμ ή θεσμοί ή κάτι τέτοιο, δεν ξέρω πώς να το πω. Ό,τι και να πουν, ό,τι και να κάνουν, πρέπει να τους θαυμάζουμε. Ε, λοιπόν, όχι. Εγώ είμαι άνθρωπος του Διαφωτισμού. Δεν θεωρώ κανέναν αυθεντία, δεν θαυμάζω κανέναν χωρίς να ξέρω γιατί. Κανένας δεν με αφήνει με το στόμα ανοιχτό και βλέμμα θαυμασμού αμα τη εμφανίσει του, σε κανέναν δεν χαρίζω την εκτίμηση και τον σεβασμό μου gratuitement. Θαυμάζω τους καλλιτέχνες που προανέφερα, αλλά τους θαυμάζω για μερικά πολύ συγκεκριμένα πράγματα που έχουν κάνει. Και διατηρώ κατά τα άλλα το δικαίωμα να τους κρίνω.


10 σχόλια:

Кроткая είπε...

Ντάξει ρε συ Κουπέπι, αλλά να θαυμάσω το Νταλάρα γιατί; Για τον πετυχημένο του γάμο; Μην τρελαθούμε κιόλας!

Εγώ δυο σχόλια θα κάνω: το ένα είναι πως όλη αυτή η ελληνορθόδοξη εμμονή πουλάει καλά. Ή μάλλον για όσο καιρό πούλαγε καλά, όλοι κόλλησαν με αυτή. Ο κόσμος άρχισε να ξυπνάει και να το βαριέται το παραμύθι και θα το γυρίσουν κι αυτοί.

Δευτερον, συμφωνώ μαζί σου πως κανείς δεν είναι αυθεντία. Αν ο Θεοδωράκης κι ο Σαββόπουλος είχαν πεθάνει ή τέλοσπάντων μονάσει το 1989, εγώ θα τους εκτιμούσα απεριόριστα. Επειδή όμως συνέχισαν να δρουν -και βάζω και την "πολιτική" τους δράση και παρέμβαση μέσα, ΕΝΝΟΕΙΤΑΙ!- δεν τους εκτιμώ καθόλου. Αγαπώ πολύ ένα μέρος της δουλειάς τους -τέλος.

Τρίτον, να με συμπαθάς, αλλά από το Βλέμμα του Οδυσσέα, προτιμώ ειλικρινά να ξαναδώ για χιλιοστή φορά το "Μια τρελή τρελή οικογένεια" (ναι, αγαπώ τον Αλεξανδράκη, τον λατρέυω!).
Αυτό που θέλω να πω κάνοντας το προβοκατόρικο αυτό σχόλιο είναι πως κάθε πράμα έχει την ώρα του και πως μερικά πράματα είναι τόσο μα τόσο δήθεν, που προτιμώ κάτι που θεωρείται "κατώτερο ποιοτικά" αλλά είναι αυθεντικό -και εν προκειμένω λάθος το "κατώτερο ποιοτικά", διότι και μόνο για την ερμηνεία της Αρώνη στην συγκεκριμένη κωμωδία, η ταινία αξίζει παρα πολύ.

et voilà tout!

Кроткая είπε...

α! τώρα πρόσεξα το χάρτη του Βερολινου!

Είσαι στο Βερολίνο?!?!?!? γκρρρρρ!!!!

k2 είπε...

@ Κροτ,
ο Νταλάρας ήταν ένα εντελώς τυχαίο παράδειγμα καλλιτέχνη-θεσμού-μαϊντανού. Τα τραγούδια που τραγουδούσε στη δεκαετία του '70 πάντως (κυρίως Κουγιουμτζή) μου αρέσουν πολύ και, ναι, τα έχει πει πολύ καλά.
Δεν θέτω απαραιτήτως το 1989 ως χρονολογία που ορισμένοι θα έπρεπε να σιωπήσουν - όπως είπα και τα "Τραπεζάκια έξω" (αρχές δεκαετίας '80) με το ζόρι τα ακούω.
Δεν χρειάζεται να σε συμπαθώ :), γούστα είναι αυτά. Και ναι, κι εμένα μ'αρέσουν ο Αλεξανδράκης και η Αρώνη (θεά!), αλλά είναι ανάλογα με το τι θέλω να δω κάθε στιγμή. Κι όσο για τα δήθεν... να σου πω την αλήθεια εγώ θεωρώ την "Πολίτικη κουζίνα" δήθεν...

Και, Κροτ μου, νομίζεις ότι θα ήμουν στο Βερολίνο και θα καθόμουνα να γράφω στο μπλογκ; :) Όχι λοιπόν, όχι ακόμα... :)

dytistonniptiron είπε...

Όχι... μη μου πειράζετε τον Διονύση, πληζ!

Δεν μπορώ. ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ. Ό,τι και να κάνει δεν μπορώ να τον αντιπαθήσω. Τέλος πάντων, μια αδυναμία έχει κι ο Δύτης, τι να κάνουμε.

cynical είπε...

Για εγκυκλοπαιδικη και μονο μορφωση, ο Σαββοπουλος στο Ηρωδειο λιγα χρονια πισω ειχε ανεβασει στην ..πιστα και την Καλομοίρα.

Καθε καλλιτεχνης εχει ενα μονο χρονικο παραθυρο μεσα απ' το οποιο προσπαθει να συντονιστεί με την εποχη του. Αν πετυχει αυτος ο συντονισμος τοτε θεωρειται μεγαλος. Οσο πιο φαρδυ ειναι αυτο το παραθυρο τοσο και μεγαλώνει. Του Σαββοπουλο και του Αγγελοπουλου έκλεισαν πια.

k2 είπε...

@ Δύτη,
σε κατανοώ απολύτως... Κι εγώ τού είχα τεράσια αδυναμία (κι όπως είπα τα παλιά του τραγούδια εξακολουθούν να μ'αρέσουν πολύ), αλλά μετά από 1-2 πράγματα που τον άκουσα να λέει τα τελευταία χρόνια... Τέλος πάντως, δεν τα μεταφέρω εδώ για να μη στο χαλάσω!

@ Cynical,
πολύ ωραία το έθεσες! Ναι, το θυμάμαι, αυτό με την Καλομοίρα...

k1 είπε...

Άσχετο με την ανάρτηση αλλά σχετικό με τη φωτό κουίζ: εντόπισε τον χάρτη του Βερολίνου το Zehlendorf. Βοήθειά μας!

sakidio είπε...

Θα συμφωνήσω βασικά με κουπέπι2.

Κροτ; Νομίζω ότι έγινε μία παρεξήγηση. Και οι δύο ταινίες που συγκρίνεις είναι διαφορετικές , διαφορετικού είδους και καλές ξεχωριστά. Οι ταινίες του Αγγελόπουλου είναι πιο ακαδημαϊκές. Η "μια τρελή τρελή οικογένεια" είναι μία καλή κωμωδία.

Αντίστοιχα (αναφορά σε προηγούμενο post) ο κυνόδοντας είναι μία καλή ταινία του πειραματικού (ή και πειραγμένου) κινηματογράφου που δεν είναι για μαζική κατανάλωση , χωρίς όμως αυτό να υποδηλώνει ότι η μαζική κατανάλωση είναι κάτι το υποτιμητικό.

Σε αναντιστοιχίες θα έβαζα ότι ο Αγγελόπουλος είναι της κλασσικής, η τρελή οικογένεια ποπ του 60 και ο κυνόδοντας post hardcore. Εμένα και τα τρία είδη μου αρέσουν αλλά για διαφορετικές στιγμές.

Ο Θοδωράκης πια δικαιολογείται λόγω ηλικίας αν και πάλι το παρακάνει.
Ο Διονύσης γενικά με εκνευρίζει (και μουσικά τελευταία) αν και παθαίνει κάτι καλές εκλάμψεις.
Ο Νταλάρας τώρα έχει ένα καλό ρεπερτόριο αλλά μας τα χει πρήξει τόσο για το πόσο σπουδαίος είναι που αναφωνούμε αναγκαστικά : Όχι άλλο Νταλάρα , ακόμη κι αν έχουμε να τον ακούσουμε 5ετία.

Ακόμη κι ο Τζιμάκος κουράζει αλλά εντάξει είναι αντιθεσμός αυτός, ο άνθρωπος αυτός.

by cortlinux

k2 είπε...

@ σακίδιε,
Νταλάρας, Σαββόπουλος... προσπαθώ να σκεφτώ ποιος απ'αυτούς τους αναφέρεις είναι χειρότερος, αλλά είναι αδύνατο να καταλήξω σε συμπέρασμα! :)

Γιάννης είπε...

Λυπάμαι αλλά δεν έχω ακούσει ποτέ τον Νταλάρα να λέει πόσο σπουδαίος είναι. Σταματήστε να παρασύρεστε από ευκολίες κι αφορισμούς.