29 Ιαν 2010

Η "Στρέλλα" και η αγία ελληνική οικογένεια


Για τη «Στρέλλα», την ταινία του Πάνου Κούτρα που παρουσιάστηκε τη φετινή σεζόν στις αίθουσες, έχουμε ξαναγράψει (το άλλο κουπέπι, εδώ). Έρχομαι λοιπόν κι εγώ καθυστερημένα να δηλώσω ότι μου άρεσε. Και μου άρεσε και το τέλος της, το οποίο απ’ό,τι κατάλαβα αρκετοί βρήκαν αμήχανο ή και γλυκανάλατο. Και δεν λέω καθόλου συγκαταβατικά ότι μου άρεσε αυτή η ταινία, επειδή είναι ελληνική ή είναι μια «καλή προσπάθεια» ή κάτι τέτοιο. Είναι μια καλή ταινία. Για μένα το κριτήριο (το κύριο κριτήριο, γιατί προφανώς μετράνε και οι ερμηνείες ή το πόσο καλογυρισμένη είναι γενικά) της καλής ταινίας είναι να έχει ένα θέμα, και να έχει κάτι να πει πάνω σ’αυτό το θέμα. Γι’αυτό, για παράδειγμα, δεν θεωρώ σπουδαίο τον Αλμοδόβαρ (παρότι παρακολουθώ ευχάριστα τις ταινίες του) και δεν μου αρέσει η "Αμελί", που κατά τη γνώμη μου είναι απλώς ένα παραμυθάκι χωρίς τίποτα άλλο από πίσω.

Η «Στρέλλα» είναι μια ταινία για τις ανθρώπινες σχέσεις, κυρίως στο πλαίσιο της οικογένειας. Θέμα πολυδουλεμένο και που κινδυνεύει να οδηγήσει σε μια κοινοτοπία. Στη «Στρέλλα» όμως το θέμα αυτό αναδεικνύεται με τρόπο πρωτότυπο, με τρόπο μάλιστα που δείχνει ότι ο σκηνοθέτης παίρνει θέση. Αυτό που αναδεικνύει η «Στρέλλα» είναι ότι σημασία στις σχέσεις δεν έχουν οι τύποι, αλλά η ουσία. Δηλαδή, οι άνθρωποι που θα σε στηρίξουν δεν είναι απαραιτήτως αυτοί με τους οποίους σε συνδέουν δεσμοί αίματος ή νομικοί δεσμοί. Επίσης, ακόμα και μέσα στην οικογένεια, οι σχέσεις που αναπτύσσονται δεν είναι αυτονόητες, κι η αλληλεγγύη κι η αγάπη μπορεί να εκφράζονται με πολύ διαφορετικούς τρόπους.

Αυτό που τελικά προτείνει η «Στρέλλα» είναι ένας διαφορετικός τύπος οικογένειας. Αυτό είναι που δείχνει το τέλος της ταινίας κατά τη γνώμη μου αυτό, και φαίνεται και από το ότι αλλάζει το όνειρο που βλέπει ο συμπρωταγωνιστής της Στρέλλας. Το παιδικό του όνειρο της ήρεμης ευτυχίας μετατρέπεται σε κάτι εντελώς διαφορετικό, που και πάλι όμως τον κάνει ευτυχισμένο. Γι’αυτό μου άρεσε η «Στρέλλα»: δείχνει έναν άλλο δρόμο (εντάξει, ακραίο κι όχι αυτόν που θα ακολουθούσαμε οι περισσότεροι, αλλά στηρίζει το επιχείρημά της) για τις ανθρώπινες σχέσεις, ένα άλλο μοντέλο για την έκφραση αλληλεγγύης που θα έπρεπε να είναι η οικογένεια.

Και λέω θα έπρεπε να είναι (ή η κοινωνία μας θέλει να πιστεύουμε ότι είναι), γιατί αυτό δεν ισχύει πάντα και κυρίως δεν είναι πάντα ειλικρινές. Αυτό που βλέπω γύρω μου είναι συνήθως άνθρωποι που ασφυκτιούν στο μοντέλο της ελληνικής οικογένειας. Ζευγάρια με παιδιά στο μετρό που δεν ανταλλάσσουν ούτε ένα βλέμμα και μου έρχεται να πάω να τους πω «χωρίστε, θα είναι καλύτερο και για τα παιδιά σας». Ή και νέα ζευγάρια, παντρεμένα ή μη, που δεν χωρίζουν γιατί φοβούνται τη μοναξιά ή «τι θα πει η μάνα μου που άφησα τον καλό γαμπρό». Ή οικογένειες που τα μέλη τους στηρίζουν το ένα το άλλο σε δυσκολίες όχι τόσο επειδή το θέλουν όσο επειδή έτσι πρέπει, για να μη μας σχολιάζει η κοινωνία. Ε, λοιπόν, εγώ απ’αυτό προτιμώ χίλιες φορές τις σχέσεις που έχουμε επιλέξει κι έχουμε χτίσει μόνοι μας με τους δικούς μας όρους. Και επιλέγω να θεωρώ οικογένειά μου και τους φίλους μου, πολύ περισσότερο απ’ό,τι κάποιους συγγενείς.


10 σχόλια:

dytistonniptiron είπε...

Συμφωνώ απόλυτα με το πνεύμα του ποστ! απόλυτα όμως... I'll prefer a feast of friends to the giant family, που έλεγε κι ο άλλος.
Αλλά -υπάρχει πάντα ένα αλλά- ειδικά για τη Στρέλλα, θα ήθελα (το ξανάγραψα) μια πικρή νότα στο τέλος. Όχι τίποτα άλλο, απλά τέτοιου είδους απόλυτα χάπι εντ δεν υπάρχουν ποτέ και πουθενά, νομίζω. Δυστυχώς, ο άνθρωπος είναι έτσι φτιαγμένος· στο καθαρτήριο ζούμε, όχι στον παράδεισο.

katerina είπε...

Την λατρεψα την Στρελλα!!!!!!!!
Και ξερεις.... ο Κουτρας δεν πηρε επιχορηγηση. Ουτε σεντ...Φοβηθηκαν οι ...γιγνατες της ελληνικής κατεστημένης διανοησης μην θιχτεί η αγία ελληνική οικογενεια.

Απο την άλλη, μπορεί να εχουν και δίκιο. Ο μονος θεσμός που φαινεται να λειτουργέι σε αυτήν την χωρα, ειναι το κοινωνικό κεφαλαιο που στηριζεται σε δεσμούς αιματος. Περαν αυτου ...το χάος....

Αλλωστε παραγνωριζοντας ότιδηποτε άλλο, είναι παλιο το ανεκδοτο του επιχειρηματος για το ότι ο Χριστός ήταν Ελληνας. Εζησε μεχρι τα 33 του με την μαμα του, δουλευε στο μαγαζί του μπαμπά του και πεθανε πεπεισμένος ότι η μητερα του ήταν παρθενα.

dytistonniptiron είπε...

http://www.enet.gr/?i=arthra-sthles.el.home&id=126894

Σημερινός Αρανίτσης, κάπως σχετικός.

k2 είπε...

@ Δύτη,
ποιος το είπε αυτό το ωραίο;
Παρόλο που γενικά είμαι υπέρ του ρεαλισμού (π.χ. το χάπι εντ του "Μαζί ποτέ" του Φατίχ Ακίν με είχε κάνει έξαλλη), στη "Στρέλλα" μου άρεσε το τέλος, ακριβώς επειδή, όπως έλεγα νομίζω ότι κάτι είχε να πει...
Για τον Αρανίτση, με βάζεις σε πειρασμό να επανέλθω! :)

@ Κατερίνα,
νομίζω ότι η επίσημη δικαιολογία για να μη χρηματοδοτήσουν αυτή την ταινία ήταν ότι το θέμα της ήταν "για λίγους". Το οποίο δείχνει μεγαλοπρεπή ανικανότητα να καταλάβουν ότι το μεν παράδειγμα της "Στρέλλας" είναι μάλλον περιθωριακό κι ακραίο, το δε θέμα όμως μας αφορά όλους.
Όσο για το κοινωνικό κεφάλαιο των δεσμών αίματος, λειτουργεί αλλά νομίζω τόσο καταναγκαστικά και καταπιεστικά...

dytistonniptiron είπε...

Το feast of friends εννοείς; Ο Τζιμ Μόρισον. Προσπάθησα να αποφύγω να τον κατονομάσω γιατί δεν τον συμπαθώ, αλλά δεν... :)

k2 είπε...

Παρντόν, Δύτη, πού να το φανταστώ! :)
Άσχετο: παρακολουθώ τη συζήτηση στου Σαραντάκου με την αφορμή του άρθρου του Γ. Χάρη. Σε γενικές γραμμές συμφωνώ μαζί σου.

dytistonniptiron είπε...

Ο π2 τα λέει καλύτερα από μένα, εκεί! Ευχαριστώ, όμως! :)

Hemithanes είπε...

Γενικά συμφωνώ. Το Στρέλλα παίρνει ντουζ πουάν. Ο αγαπητός δύτης φυσικά θα προτιμούσε την καταστροφή και τη μελαγχολία, γούστα είναι αυτά.
Μια παρατήρηση μόνο: το Μαζί Ποτέ δεν έχει χάπι εντ! Άλλωστε το λέει και ο τίτλος. Ένα σεξάκι κάνουν και μετά χωρίζουν πάλι.

k2 είπε...

Ναι βρε ημιθανή, το λαβ στόρυ στο "Μαζί ποτέ" δεν έχει χάπυ εντ, αλλά κατά τα άλλα είναι πολύ χάπυ, κυρίως η τύπισσα που από ημιαναίσθητη στα σοκάκια του Ταξίμ μετά ξαφνικά τη βλέπουμε κυρία σε διαμέρισμα ουρανοξύστη με θέα στον Βόσπορο.

Ημίαιμος είπε...

"κυρίως η τύπισσα που από ημιαναίσθητη στα σοκάκια του Ταξίμ μετά ξαφνικά τη βλέπουμε κυρία σε διαμέρισμα ουρανοξύστη με θέα στον Βόσπορο".

Ναι, αλλά έχει κατάθλιψη.
:)