31 Μαΐ 2011

Με τους πολλούς, ουσιαστικά όμως

(Σχόλιο στον βιβλιοθηκάριο με τον εμπνευσμένο τίτλο.)


Για όποιον πιστεύει ότι οι άνθρωποι δεν είναι όχλος που πρέπει να τον νουθετήσουν ή να τον χειραγωγήσουν κάποιοι ηγέτες, αλλά πολίτες που πρέπει να έχουν άποψη και που έχουν το δικαίωμα να διαμαρτύρονται, το ότι είναι τόσες μέρες τόσοι άνθρωποι στους δρόμους δεν μπορεί παρά να είναι καταρχήν θετικό. Ωστόσο, αντί απλώς να παρασυρθούμε απ’τη χαρά μας που έχει βγει ο κόσμος στους δρόμους, που κάτι δείχνει να κινείται με τον τρόπο που μας αρέσει να κινείται -δηλαδή από τα κάτω- ίσως πρέπει να σταθούμε λίγο κριτικά απέναντι σ’αυτό που συμβαίνει. Όχι τόσο απέναντι σ’αυτούς που συμμετέχουν, όσο απέναντι στον τρόπο που εκλαμβάνουμε εμείς τα τεκταινόμενα, δηλαδή απέναντι στους ίδιους μας τους εαυτούς κι απέναντι σ’αυτό που (νομίζουμε ότι) είμαστε.

Αν λοιπόν είμαστε απαλλαγμένοι από ελιτισμούς, δεξιούς (οι διαμαρτυρίες είναι ανομία, οι άνθρωποι όχλος) ή αριστερούς (οι προλετάριοι είναι καλοί αλλά αδαείς, χρειάζεται μια επαναστατική πρωτοπορία για να τους αφυπνίσει και να τους καθοδηγήσει), θεωρούμε ότι έχουμε μπροστά μας ένα πολύμορφο πλήθος που σταδιακά πολιτικοποιείται και άρα προφανώς θα μετατραπεί κάποια στιγμή σ’αυτό που τόσο θέλουμε: πολιτικό υποκείμενο, πολίτες που θα ορίζουν οι ίδιοι τις τύχες τους. Ωραία. Μήπως όμως αυτή η εικόνα στηρίζεται εν πολλοίς στους ευσεβείς μας πόθους;

Μήπως νομίζουμε ότι θα λυθεί ως δια μαγείας απ’τη μια στιγμή στην άλλη το βασικό πρόβλημα που προσπαθεί να λύσει εδώ και πολλά χρόνια αυτό το κομμάτι της Αριστεράς που έχει απορρίψει τον λενινιστικό-σταλινιστικό ελιτισμό; Το πρόβλημα -πρόβλημα που έχουν αντιμετωπίσει όλες οι επαναστάσεις που έχουν γίνει στο όνομα της συμμετοχής των πολλών στην εξουσία- έχει να κάνει με το εξής: αν δεν δεχόμαστε ότι πρέπει να υπάρχει μια επαναστατική πρωτοπορία που να καθοδηγεί όλους τους υπόλοιπους, πώς θα υπάρχει ταυτόχρονα πολυφωνία, αλλά και μια συγκροτημένη δύναμη που θα θέτει τα αιτήματα και τους στόχους και θα καταστρώνει στρατηγική; Με άλλα λόγια, πώς θα κάνουμε μια πραγματικά δημοκρατική επανάσταση;

Κι αυτό έχει να κάνει και με τη στιγμή της επανάστασης, και με το καθεστώς που θα εγκαθιδρύσει η επανάσταση: πώς, σε βάθος χρόνου, θα ορίζουμε όλοι μαζί το κοινό μας καλό; Επανάσταση που την κάνει μια πρωτοπορία, ενώ το μεγάλο μέρος του λαού μένει αμέτοχο, δεν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ένα δημοκρατικό καθεστώς. Επανάσταση που γίνεται από ένα πλήθος που ακόμα δεν έχει αποφασίσει πώς να συγκροτηθεί, επίσης κινδυνεύει να μην έχει ως αποτέλεσμα ένα δημοκρατικό καθεστώς. Αυτό που κάνει μια επανάσταση είναι να αλλάξει εντελώς τους όρους συγκρότησης του πολιτικού συστήματος. Οποιαδήποτε εγγύηση ή δικλείδα ασφαλείας τυχόν υπάρχει εξουδετερώνεται στο όνομα του επαναστατικού δικαίου. Επομένως, για να είναι δημοκρατική, πρέπει να εξασφαλιστεί ότι αυτό το επαναστατικό δίκαιο δεν θα γίνει μονοπώλιο των λίγων, δεν θα μπορεί μία ομάδα να το χρησιμοποιήσει για να νομιμοποιήσει τη δική της κυριαρχία. Αυτό είναι εφικτό μόνο με τη συνειδητοποίηση και την ουσιαστική συμμετοχή του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού πολιτών.

Όχι ότι έχουμε να κάνουμε αυτή τη στιγμή με μια επαναστατική κατάσταση που θα οδηγήσει σε ανατροπή του πολιτεύματος. Ούτε και ξέρουμε -πέρα από μερικές σκόρπιες ενδείξεις- αν όλοι ή πολλοί ή οι περισσότεροι απ’αυτούς που συμμετέχουν στις διαμαρτυρίες των τελευταίων ημερών είναι ή δεν είναι συνειδητοποιημένοι και πολιτικοποιημένοι. Ας σταθούμε όμως κριτικά απέναντι στους δικούς μας ευσεβείς πόθους και τον δικό μας συναισθηματισμό, για να μην ξεχάσουμε ότι έχουμε ακόμα να λύσουμε ένα πολύ βασικό πρόβλημα: πώς θα υπάρξει ουσιαστική πολιτική συμμετοχή των πολλών; Αν δεν κρατάμε αυτό το ερώτημα διαρκώς στο μυαλό μας, ή αν νομίζουμε ότι μπορεί να λυθεί ως δια μαγείας, κινδυνεύουμε όχι μόνο να απογοητευτούμε (αν τελικά η παρούσα κατάσταση δεν οδηγήσει εκεί που θα θέλαμε), αλλά ακόμα και να στραφούμε σ'αυτό που νομίζαμε ότι είχαμε ξεπεράσει: στην αναζήτηση μιας πρωτοπορίας.


14 Μαΐ 2011

Η ζωή πάντα σου δίνει λύσεις


Έστω ότι έχεις ένα πρακτικό πρόβλημα. Και δυσκολεύεσαι να το λύσεις. Ας πάρουμε ένα τυχαίο παράδειγμα: το πρωί πλένεις το σλίπινγκ μπαγκ σου, αλλά για κάποιον αδιευκρίνιστο λόγο το πλυντήριό σου δεν το στύβει. Αποτέλεσμα: γεμίζεις όλο το σπίτι νερά μέχρι να το βγάλεις στο μπαλκόνι. Το πρόβλημά σου όμως δεν είναι αυτό, αλλά ότι θα πρέπει να βρεις τρόπο να το στεγνώσεις γρήγορα γιατί περιμένουν κι άλλα πλυντήρια. Και σκέφτεσαι πιθανές εναλλακτικές.


Η πρώτη είναι να το απλώσεις στα γρασίδια και να περιμένεις να στεγνώσει. Καλό αν θες να ξενιτευτείς και να το συνδυάσεις με πικ-νικ. Κακό αν μένεις στο κέντρο και το κοντινότερο σε πρασινάδα είναι ο τριών πόντων ξεραμένος βασιλικός που φυτοζωεί στο μπαλκόνι.

Λύση διαμερίσματος: το τυλίγεις σε σκουπιδοσακούλα, το πιάνεις από παντού με μανταλάκια, το απλώνεις στη φορμάικα και περιμένεις να στεγνώσει αλά τραχανάς. Καλό αν του κάνεις κι αέρα από πάνω με φύλλο φοινικιάς για να στεγνώσει σε 45 μέρες. Κακό αν έχεις δυο δράμια μυαλό για να σκεφτείς ότι αυτή είναι συσκευασία της γιαγιάς σου για να μην στάζει το τάπερ στο ψυγείο.

Λύση εξτρίμ-σπορ: Βρίσκεις σεληνιακό τοπίο με μηδενική βαρύτητα ή εναλλακτικά τραμπολίνο. Μπαίνεις μέσα στο σλίπιγκ-μπαγκ, το κλείνεις ερμητικά, κι όταν δεν υπάρχει διέξοδος από πουθενά χοροπηδάς φρενιασμένα μέχρι α) να πέσεις ξερός, β) να έρθουν τα ανθρωπάκια με τα άσπρα να σε μαζέψουν, γ) να κερδίσεις λάιβ στον Αυτιά ως χαζοχαρούμενο αντίδοτο στην κρίση/τις ουρές στο ΙΚΑ/την ορθολογική σκέψη. Καλό αν επιδιώκεις οτιδήποτε απ'τα παραπάνω. Κακό αν δεν έχεις πρόχειρο τραμπολίνο.

Αλλά όπως μας προϊδεάζει και ο τίτλος του πρόχειρου αυτού ποστ, υπάρχει πάντα και η σοφή λύση που σου δίνει η ίδια η ζωή, κυρίες και κύριοι. Απολαύστε υπεύθυνα:


Και εξηγώ: Κατοικοεδρεύεις στην πολυκατοικία που απεικονίζεται στην φωτογραφία. Είσαι στο μπαλκόνι σου και απλώνεις το σλίπιγκ-μπαγκ ελπίζοντας να πέσει ξηρασία/να βγάλει ήλιο/να προσγειωθεί ένας εξωγήινος στο μπαλκόνι σου με σεσουάρ και να το φυσάει μέχρι να στεγνώσει. Και τότε...σκάνε μέσα σε 5 δευτερόλεπτα 3 μολότοφ από κάτω. Μία στην είσοδο της αστυνομίας, μία στο μπροστινό αυτοκίνητο και μια τρίτη προς τη λαϊκή για ξεκάρφωμα. Καλό γιατί το σλίπιγκ-μπαγκ καίγεται άρα δεν σε απασχολεί πια πόσο θα του πάρει να στεγνώσει. Κακό γιατί τινάζεις τ'αποκαΐδια απ'όλο το μπαλκόνι/το σπίτι/τον ξερό βασιλικό και αγοράζεις καινούριο σλίπιγκ-μπαγκ που σου χρειαζόταν έτσι κι αλλιώς. Καμιά φορά μένω άναυδη με την προνοητικότητα του Σύμπαντος...

10 Μαΐ 2011

A glimpse of (a part of) the New World (3)

Lower East Side: αστική ανάπτυξη (δηλ. gentrification)


Προς την Chinatown: κτίρια της "παλιάς" Νέας Υόρκης


Η θέα από το Staten Island ferry


Lower Manhattan - Financial district: η παλιότερη περιοχή της Νέας Υόρκης με παλιά χαμηλά κτίρια και σύγχρονους ουρανοξύστες


Lower Manhattan - Financial district: το χρηματιστήριο της Wall street (με πολλούς τουρίστες)


Lower Manhattan - Financial district: παλιότεροι και νεότεροι ουρανοξύστες


Lower Manhattan - Financial district: Ground zero


Lower Manhattan - Tribeca: θέα απ'την παραλία


Midtown: Columbus Circle (στο νοτιοδυτικό άκρο του Central Park)

9 Μαΐ 2011

A glimpse of (a part of) the New World (2)

Από το Soho προς τα πολύ πιο ενδιαφέροντα Greenwich Village και West Village


Κινητοποίηση κατοίκων της περιοχής


Εκκλησία του Greenwich Village, δίπλα στο New York University

Περίεργα μέρη όσες εκκλησίες είδα: κάτι μεταξύ ναού, κοινοτικού κέντρου, κι ενδεχομένως διαφήμισης ενός δόγματος ή εστίας προβληματισμού και δράσης - ανάλογα με την εκκλησία.


Washington Square Park: πάντα γεμάτο κόσμο (είναι δίπλα και το New York University)


Η αψίδα του Washington Square Park: τα βράδια πάντα κάποιος παίζει μουσική


Η apple είναι θρησκεία (και προφήτες της οι Νεοϋρκέζοι)

8 Μαΐ 2011

A glimpse of (a part of) the New World (1)

Times Square (ή το γύφτικο παζάρι, american edition): όπου η νύχτα γίνεται μέρα



Η πόλη όπου όλα φαντάζουν τεράστια (εδώ Midtown)


Κι ένα μικρότερο χαρακτηριστικό κτίριο (προς το East Village)


Το τζαμί της περιοχής σας


Εδώ ζηλεύουμε (East Village, απέναντι από το Tompkins Square Park)


Tompkins Square Park: μποέμ της Κυριακής και άστεγοι


Άλλη όψη του East Village


Στα σύνορα East Village και Soho


Soho: ψώνια